Inleiding
In de jaren ´97 tot en met 2002 zijn spiegelkarpers uitgezet in de Waal als onderdeel van het spiegelproject van ERHV de Waal.
Het aantal stuks spiegels ( ca. 205) is lastig in te schatten, maar het exacte aantal kilo´s is wel bekend. Deze spiegelkarpers werden uitgezet omdat hengelvangstregistraties hadden aangetoond dat de Spiegelkarper werd verdrongen door de schubkarper. In deze uitzettingen wordt er rekening gehouden met de regels van het visstandbeheer waarbij vooral de oppervlakte van het water en de bezettingsgraad een rol speelt. De eerste uitzetting waren veel kleine vissen, waarvan sommige onder de kilo. De laatste uitzettingen waren wat groter zodat de overlevingskans wat groter was, omdat dan geen wegvraat meer door vogels of roofvis aanwezig is. In dit opzicht is er ook bij deze uitzetting gekozen voor een beperkte uitzetting van driejarige karpers, zodat iedere karper voldoende mogelijkheid heeft om uit te groeien. 

Tijdens een massale karpersterfte in mei en juni 2002 is ca. 25 % van de vorige uitgezette spiegelkarpers en een aanzienlijk deel van het oorspronkelijke bestand karpers dood aangetroffen. Van de totale populatie karpers is 33 % verloren gegaan. Van de laatste nieuwe uitzet is één dood exemplaar gevonden !

Omhoog


Achtergrond spiegelkarpers
De spiegelkarper komt in onze wateren
al in de vroege Middelleeuwen voor, waarbij hij vooral als consumptievis werd uitgezet. Tegenwoordig wordt hij vooral als sportvis gewaardeerd, want de karper staat algemeen bekend als de krachtpatser van het zoete water. Op het openbare water in ons land heeft de spiegelkarper het moeilijk om zich voort te planten, omdat tussen het afleggen van de eitjes en het uitkomen van het broed de weersomstandigheden optimaal moeten blijven en dit is in ons klimaat niet altijd het geval. Ook andere factoren op het openbare water spelen een rol zoals de recreatievaart tijdens de paaiperiode en de kleine spiegelkarpertjes die ook beter opvallen door hun mooie keur voor de roofvissen en de visetende vogels.

 

Omhoog


Spiegelkarper project ERHV de Waal
Dit is een nuttig project en is een stukje investeren in de toekomst. Binnen het bestuur van de hengelsportvereniging zijn Willem Verspoor en Jan Pouwe verantwoordelijk voor het uitzetten, monitoren en op peil houden van de karperstand in het  verenigingswater. Het spiegelkarper project loopt al vanaf 1997. Er is gekozen voor Duitse uitzetspiegels. Op het water zit nog een oud bestand van Duitse spiegels en deze zijn inmiddels uitgegroeid tot indrukwekkende spiegels.

De eerste twee uitzettingen zijn door de onverwachte levering van de vissen zonder registratie uitgezet. Aangezien het een afgesloten water betreft is dit op zich niet zo'n ramp. Wel zijn inmiddels een behoorlijk aantal terugmeldingen binnen gekregen. Hierdoor is een behoorlijk inzicht gekregen hoe de spiegels het doen. Over het ras is weinig bekend en om welke mengvorm het precies gaat is ook onbekend. Er valt dus weinig te zeggen wat we in de toekomst kunnen verwachten. Het is dus van groot belang dat de leden mee werken aan de registratie, om zo een goed inzicht te krijgen in het wel en wee van de project spiegels. 

Een onderdeel van het spiegelkarper project is het aan beide zijden te fotograferen van deze uitgezette spiegelkarpers en proberen door terugmeldingen van gevangen vissen te kunnen traceren waar deze spiegelkarpers in hun verdere leven terecht zullen komen en hoe ze zullen uitgroeien.

Tevens kan het trekgedrag van de vissen worden bestudeerd zoals:

De spiegelkarper is voor dit project het best geschikt omdat iedere spiegelkarper een uniek schubbenpatroon (de identieke ligging van de schubben) heeft. Dit wil dan zeggen dat hij aan de ligging en de vorm van de weinige schubben die hij heeft, iedere vis kan herkend worden. Het wordt moeilijker naarmate de spiegelkarper minder schubben heeft maar toch is iedere tekening uniek.

Zo zit er toch nog een verrassingselement in ons project. Met de spiegels die de OVB kweekt weet je wat je in de toekomst kan verwachten. Met deze spiegels is dat nog wat onzeker. Het grote voordeel is dat we op deze manier een grote variëteit aan soorten karpers krijgen. Dat is alleen maar goed voor de karpervissers. Natuurlijk moet opgepast worden dat nu niet dezelfde fout als vroeger gemaakt gaat worden door steeds te kiezen voor spiegels. Op deze wijze creëer je opnieuw een eenzijdig karperbestand. Het is vooral nu zaak om doormiddel van het uitzetten van spiegels de verhouding tussen spiegel en schubs in evenwicht te krijgen. Als de populatie eenmaal in evenwicht is, is het zaak van de karperbeheerders dat zij de gevarieerde karperstand in stand houden. Men moet dus waken voor het feit dat we dadelijk niet alleen maar spiegels krijgen. Een goed voorbeeld is Frankrijk. Daar hebben ze een eenzijdig bestand aan spiegels. De Franse karpervissers organiseren nu schubkarperprojecten !

Uit onze vangstgegevens blijkt dat de spiegels het uitzonderlijk goed doen. Ze groeien verbluffend snel. Hoe lang deze trend voorduurt is natuurlijk weer afhankelijk van het beschikbare voedsel en ras wat is uitgezet en hier is geen grip op. Dit project kan natuurlijk maar gegevens opbrengen wanneer er genoeg terugmeldingen zijn door middel van goed herkenbare foto’s. Een groot voordeel is dat het overgrote deel van de hedendaagse karpervissers alle gevangen vissen netjes ongeschonden terug zet waarbij vooral de grootste vissen worden gefotografeerd. We doen dan ook een oproep aan alle karpervissers op ons viswater de Waal om na iedere vangst van een spiegelkarper een foto te nemen. De kans is reëel aanwezig dat het om één van de uitgezette spiegelkarpers (gewicht bij uitzet ± 1.5 kilogram) gaat.  Vervolgens deze foto af te geven of op te sturen aan de bestuursleden van ERHV de Waal met vermelding van de plaats en de datum van de vangst. 

Omhoog


Onderzoek en advies OVB
Terug naar het verenigingswater de Waal. De vereniging heeft in 1994 een visserijkundig onderzoek laten uitvoeren door de OVB. Tijdens deze opvissing waarbij men zowel met de zegen als elektrisch is gevist, kwamen weinig karpers naar boven. Door het grillige bodemverloop is het verenigingswater moeilijk te bevissen met een zegen. Tijdens het elektrisch vissen zijn er toch (in het ondiepe gedeelte van het water) een tiental vissen opgevist. Bij een aantal karpers zijn schubben getrokken. Deze zijn onderzocht in het laboratorium van de OVB. Hierbij werd ondermeer gekeken naar de groei en de conditie van de karpers. Uit het onderzoek kwam naar voren dat de karpers in de Waal slecht groeien. Bij de onderzochte karpers werd een groei achterstand geconstateerd. 
De OVB bracht een rapport uit. Daarin kwam onder meer naar voren dat:

Er bevonden zich weinig beschermingsmogelijkheden voor de vis (o.a. waterplanten) in de Waal.

Advies van de OVB:
Uitzetten van spiegelkarper en zorgen voor meer beschutting voor de vissen. 5 jaar lang spiegelkarper uitzetten en wel 200 kilo per jaar! Aangezien we de laatste jaren een wierexplosie op het water hebben, is het voedselaanbod uitstekend te noemen. Toch heeft het bestuur van de vereniging gekozen voor een wat voorzichtiger aanpak. Het advies van 1000 kg karper vond het bestuur wat overdreven en daarom is besloten om slechts 200 kg uit zetten in 6 jaar tijd.

Voor het onderstaand uitzettingsschema is te werk ge gaan:

Op deze wijze krijg je een trapsgewijze uitzetting waardoor je in de toekomst een mengeling van schub en spiegel kan vangen in diverse gewichtsklasse. Verder zal het bestuur doormiddel van geringe uitzettingen in de komende jaren de karperstand op peil  houden. Er vallen er altijd een aantal af en deze worden vervolgens weer aangevuld. Er zal dus na een aantal jaren weer wat (zeer beperkt) karper worden uitgezet. Zeg maar om de 3 jaar.

Omhoog


Karperstudiegroep Nederland (KSN)
De Karperstudiegroep Nederland (KSN) maakt een productieve periode door. Na het verschijnen van de Gedragscode en de Visie Karperbeheer (binnen VBC’s) kwam de KSN op de karperbeurs in Zwolle voor de dag met de Handleiding Spiegelkarperprojecten. Het is een goed ogend en ruimschoots geïllustreerd document waarin een schat aan informatie van lopende projecten onder redactie van Joris (“Spiegelkarperproject”) Weitjens is gebundeld.

Vier jaar na de start van het eerste Spiegelkarperproject kan je nauwelijks heen om het succes en de impact van dit fenomeen. Het ziet er hard naar uit dat de toekomst voor de spiegelkarper, en daarmee voor een gevarieerde Nederlandse karpervisserij, vooral door deze projecten veilig zal worden gesteld. Met name de projecten, de zogenaamde Spiegelkarperprojecten met een hoofdletter S, waarbij voorafgaand aan de uitzetting elke spiegelkarper wordt gefotografeerd, hebben een grote uitstraling. De monitoring (het volgen van individuele spiegelkarpers) kan niet alleen rekenen op sympathie en belangstelling binnen onze karperwereld, het spreekt ook wetenschappers, water- en natuurbeheerders aan.
(bron: KSN karper Studiegroep)

Omhoog