Maden
Maden zijn het meest populaire aas bij vissers, niet alleen omdat ze zo makkelijk te krijgen zijn. Maar vooral omdat deze witte kronkelaar in veel gevallen simpelweg het beste aas voor een breed scala aan vissoorten is. Maden, ook wel "maaien" genoemd, zijn eigenlijk niet meer weg te denken uit de hengelsport. De kleine larfjes koop je in de meeste hengelsportzaken al voor 50 eurocent en daarmee kom je al een heel eind. Met één made aan de haak kun je alle zoetwatervissen vangen die er maar zijn. Er zijn vele voorbeelden van zeelten, karpers, snoeken, baarzen en palingen die aan de made zijn gevangen. Meestal zul je echter voorntjes, bliekjes en brasems vangen.

Dus praktisch alle vissen zijn verzot op maden en dit komt door de levendigheid, het zijn taaie beestjes die ook onder water aan de haak nog lang blijven kronkelen.
Mits ze goed op de haak worden gezet natuurlijk, het is van belang dat je ze niet "lek" prikt. De beste manier om een made aan de haak te bevestigen is om de made tussen duim en wijsvinger licht in te drukken totdat er aan de zijde van de twee 'oogjes' een lipvormig uitstulpsel verschijnt, en prik hier een dundradige haak doorheen zo dicht mogelijk aan de buitenzijde. Dit is de enige juiste manier om de made zo lang mogelijk te laten leven, en bewegen op een natuurlijke manier. Je kunt  ook een trosje maden  aan de haak doen. Het wil niet zeggen dat je dan ook grotere vissen zult vangen. Je zult versteld staan hoe ver de bek van een 'guppie' open kan!   

Een combinatie van een made en een caster of een made en een mestpier wordt ook wel eens een "speciaaltje" genoemd. 

Maden zijn larven van verschillende soorten vliegen, die hun eieren hebben gelegd in vlees of vis. Als we deze materialen dan aan hun lot overlaten, begint een rottingsproces, waarin de eieren zich ontwikkelen tot larven, dat wil zeggen maden. Zij zijn zelf te kweken, maar als we rekening houden met de lucht die dit verspreid, is dit niet aan te bevelen. Koop ze in een hengelsportzaak, die regelmatig verse maden heeft, in het algemeen te herkennen aan een zwakke donkere plek nabij de kop, "het zwarte punt". Deze maden zijn afkomstig uit heel grote kwekerijen. Een volwassen, verse made heeft in haar lichaam een voorraad voedsel nodig om de tijd te overbruggen om van made in caster te veranderen. Dit is het het zwarte punt dat men in over en weer de made ziet bewegen. Hoe groter groter dit zwarte punt, hoe verser de made ! Wil men maden die in een korte tijd verpoppen, dan koopt men best maden waarbij dat zwarte punt zo goed als verdwenen is. Denk eraan: hoe verser de maden, hoe langer zij bewaard kunnen worden !

Na aankoop moeten de maden eerst goed schoongemaakt worden, voordat ze bewaard kunnen worden:

Het bewaren gaat uitstekend in de koelkast thuis, maar zorg ervoor dat ze niet kunnen ontsnappen!!!!!! De kleine soort, die ook als voermaden worden gebruikt, kunnen door heel kleine gaatjes kruipen, vooral als de omgeving enigszins vochtig is. Heel goed is een goed sluitend emmertje (van de mayonaise) met gaten in de deksel. Een oude zakdoek voor afsluiting zorgt voor voldoende lucht. Bij vochtig worden droog voer toevoegen. Het bewaren van de maden levert nog wel eens de nodige problemen op. Want de verschillende maden moeten ook op verschillende temperaturen bewaard worden. Zo kunnen de castermaden op een gemiddelde temperatuur van 0 °C bewaard worden. De temperatuur van de Franse maden en de pinkymaden ligt daar een paar graden boven, namelijk 3 °C. Alleen als de maden op deze temperaturen bewaard worden blijven ze langere tijd goed, ongeveer twee weken. Bij te hoge temperaturen wordt het verpoppingproces van de maden versneld. De maden worden meestal per liter verkocht door de wedstrijdvissers. En de Franse maden kunnen ook verpakt per doosje verkregen worden.
Bijna iedere witvisser kent het probleem van natte maden, ze kruipen niet alleen de madendoos uit, maar ze leven ook een stuk korter wanneer ze nat worden opgeborgen. Na een verregende visdag moeten we de witte kronkelaars dus weer droog zien te krijgen. daarvoor is een eenvoudige manier, die eigenlijk te simpel is om waar te zijn. Je stopt gewoon zo´n modern stuk keukenrol in je madendoos, deze neemt namelijk echt veel vloeistof op en zuigen de maden als het ware droog. Wanneer je maden niet alleen vochtig zijn, maar echt zwemmen dan moet je een stuk keukenrol af en toe vervangen door een droog stuk. Op deze manier blijven je maden nog weken goed, mits ze ook koel bewaard worden natuurlijk. Een klein puntje om ven op te letten is dat er altijd maden zijn die in de keukenrol kruipen, spoel deze dus eerst even uit voordat je het in de vuilnisbak gooit om ongewenste keukengasten te weren.

Wie zijn maden bij warme zomertemperaturen in een plastic aasdoos bewaart,ruikt al na een dag of wat een sterke ammoniaklucht. De maden beginnen te "zweten" en scheiden deze onaangename lucht af. Niet alleen jouw maag draait zich om, ook die van de vissen ! Maar aan de waterkant kun je ze goed bewaren in een witte linnen zak gemaakt van bijvoorbeeld een kussensloop. Wit stoot de zon af en de zak is gemakkelijk om even in het water te dompelen zodat de maden tijdens warm weer goed gekoeld kunnen worden en vertraagt zo het verpoppingproces van de maden. Maden zijn goed te wassen in een oude panty en je kunt ze goed zeven op een stuk horregaas.

Een andere manier van koelen is het gebruiken van een grote bak en een thermoskan met ijsblokjes. De bak vullen met ijskoude water uit de thermoskan en het bakje maden laten koelen in de grote bak. Zo blijven de maden ook tijdens de warmste dagen lekker fris. Voor een langer verblijf aan de waterkant kun je ook een gat in de aarde graven, onder een schaduwrijk plekje. Let echter wel op dat de luchtgaten in de madendoos vrij blijven,

Omhoog

Gekleurde maden
Gekleurde maden zijn in Nederland niet wettelijk verboden, maar worden wel sterk afgeraden, tenminste de kleurstoffen die vroeger werden gebruikt om het gewenste effect te krijgen. De reden hiervoor is een onderzoeksrapport waaruit is gebleken dat de gebruikte kleurstoffen als crycoïdine kankerverwekend zou zijn. Het blijkt dat er na 10 jaar weer sprake is van een enorme opkomst van gekleurde maden. Zij worden geleverd in verschillende kleuren, zoals wit, rood, geel en zelfs groen komt voor. Dikwijls is dan gebruik gemaakt van kleurstoffen, die geheel door de maden worden opgenomen. 

De reden hiervoor is dat veel viswinkels zeggen dat de gebruikte kleurstoffen niet meer van een schadelijk soort zijn, maar van de zo geheten E-nummers. De NVVS schrijft hierover dat dit niet waar is, omdat wanneer er werkelijk E-nummer kleurstoffen gebruikt worden de maden binnen 2 dagen weer hun normale kleur zouden moeten hebben. Dit omdat E-nummers biologisch worden afgebroken. Volgens de NVVS worden er nog steeds kankerverwekkende kleurstoffen gebruikt. Daarom handhaaft de NVVS het verbod op het gebruik van gekleurde maden tijdens het wedstrijdvissen. Door de overheid is er nooit een verbod uitgevaardigd vanwege het feit dat de gebruikte hoeveelheid niet schadelijk wordt geacht voor de gezondheid, maar binnen de daarvoor gestelde normen blijft. In principe mag er gewoon mee gevist worden, mits de vergunning dit ook toestaat. De verkoop is ook niet verboden.

Bij de bodemvisserij kruipen maden bliksemsnel in de planten of modderlaag. Wil je aas goed zichtbaar houden voor de vissen, leg het dan vóór het vissen even in kokend water met een kleurstofje, je krijgt een heel speciale made.

Moeilijke brasem is achterdochtig. Een fijne rode streep met een felrode watervaste viltstift op een vette witte made kan twijfelaars over de streep trekken.

Omhoog

Diverse soorten maden
Diverse soorten maden worden verkocht in hengelsport winkels. Grote, kleine, witte, rode. De bekendste made is de castermade (Calliphora Vomitoria). Dit is een soort dat erg geliefd is bij de vissers, omdat de maden wat dikker zijn. Deze zijn er in wit, geel en rood. Verder is deze made erg geschikt voor het maken van casters (zie verderop).

Dan zijn er nog de Franse maden (Phormia Terrae Novae). Dit zijn maden die langer houdbaar zijn, omdat ze minder snel verpoppen dan de castermaden. Voor de recreatievisser is deze made uitermate geschikt, omdat die wat langer met een portie maden wil doen dan de wedstrijdvisser.

Als we dan verder gaan hebben we ook nog de pinkymade of pinkies (Lucilia Caesar). Dit zijn de kleine maden, ze zijn vernoemd naar de kleur waarin ze oorspronkelijk alleen te krijgen waren: "pink", roze dus. Kleurstoffen zijn op een gegeven moment in de ban gedaan en er zijn alleen nog maar witte pinkies te krijgen, maar de naam is behouden gebleven. Het voordeel van pinkies is dat je er secuurder mee kunt vissen, ze zijn immers een stuk kleiner, en dat houdt weer in dat je kleinere haken kunt gebruiken. Deze soort wordt ook voornamelijk gebruikt voor het bijvoeren. Vandaar ook wel de naam voermaden. Ze zijn er ook weer in het wit en het rood. De pinkymaden zijn ook geschikt voor het voeren van vogels.

Exotische tip: " Five Spice Powder"

Een mogelijkheid is om uw maden met " Five Spice Powder" te behandelen. Deze kruiden mix komt uit Chinese en Tunesische keuken. Dit product is zeer moeilijk te vinden in de reguliere supermarkten, maar wel in Aziatische winkels. In het centrum van Ridderkerk is dit te koop bij "Java house" in het Jorishof, Sint Jorisplein 55. Een voorverpakt potje " Five Spice Powder" kost in deze winkels ca.  € 1,60 en wordt meestal gebruikt in Indische rijst gerechten. Wel goed schudden voor gebruik. Wanneer een kleine hoeveelheid poeder (ca. theelepel) door de madendoos is gemengd, worden de maden donkergeel gekleurd en de reuk is van sterke exotische kruiden zoals kaneel, kruidnagel en peper. 
De maden worden, nadat een kleine hoeveelheid poeder is gemengd, zeer bewegelijk. Het lijkt wel of de maden XTC hebben geslikt !  Dit poeder mag pas op de visdag zelf door de maden doos worden gemengd en doet u dit toch eerder dan gaan de maden gegarandeerd dood. De ervaring leert dat de vangsten met dit poeder "Five Spice Powder" zeer goed kunnen zijn. Sommige traditionele hengelsporters zullen dit argwanend lezen, maar de hengelsport pioniers kunnen altijd eenvoudig een gokje wagen voor het luttele bedrag van € 1,60.  Een voorverpakt potje gaat wel twee visseizoenen mee omdat het gebruik zeer matig is. Goede vangst !

Een andere kruidige tip kan gebuikt worden tijdens de goede ruisvoornmaand maart en de vissen maar lichtjes willen bijten. Je kan je maden en/of voer gewoon wat oppeppen met keukenkruiden! De vis zal zo na een bijtpauze wèl een gekruide made nemen. Het beste werkt curry poeder, dat je gewoon in de supermarkt koopt. Meng een paar theelepels currypoeder door het voer en in de madendoos. Goed mengen is een voorwaarde. Probeer het maar eens en je zult zien dat de vis net over de streep wordt getrokken.

Omhoog

Drijvende maden
Wie met maden vist, moet zondermeer zorgen dat hij een aantal drijvende exemplaren bij de hand heeft. Maden laten drijven, is gemakkelijk indien men wat wat essentiële zaken niet uit het oog verliest. De verse maden (dus met een grote zwarte versheidsvlek onder de huid, dat is de maag met voedselvoorraad) moeten schoongemaakt worden. Dus eerst het vochtige zaagmeel afzeven en de maden een tijd in fijn maïsmeel laten rondkruipen en opnieuw afzeven vlak voor we ze moeten gebruiken. We doen een handjevol maden die we willen laten drijven in een ondiepe, niet te grote madendoos.

We doen een beetje water in deze madendoos zodanig dat de maden juist met hun rug boven water steken. In het midden van het deksel kunnen we een gat snijden waar we de vingers in kunnen steken om deze drijvende exemplaren te pakken. In hun drang om te overleven pompen de maden zich vol met lucht en na een minuutje of tien zullen de eerste drijven. Dit kan men eenvoudig controleren door enkele exemplaren in het viswater te gooien. Drijvende maden zakken langzamer en dat heeft dan weer een positieve invloed op de aasaanbieding. Op de bodem zullen de drijvende maden op de haak zweven en boven het lokvoer hangen. Op het uiteinde van de lijn wordt een loodje op 5 cm van de haak geplaatst dat er voor zorgt dat het drijvende lekkers op een bepaalde afstand boven de bodem blijft hangen. Door de afstand van dit loodje tot de haak aan te passen, veranderen we de manier waarop het aas wordt aangeboden. Test wel even uit of de haak niet te zwaar is zodat de drijvende maden door het gewicht van de haak toch tegen de bodem liggen.

Omhoog

Casters
Casters zijn maden die midden in het verpoppingsproces zitten van made naar vlieg. Ook voor casters geldt dat ze op 0 graden C. bewaard moeten worden. Door deze lage temperatuur wordt het verpoppingproces vertraagd. De mooiste casters zijn lichtbruin van kleur. Ze zijn te gebruiken aan de haak, maar ook voor in het voer of in de voerkorf. De casters zitten meestal verpakt per 1/4 liter. Alleen de casters dienen bewaard te worden in het water om verder verpoppen te voorkomen.

Waarom casters? Wel ten eerste zijn casters een stuk minder voedzaam als maden. We mogen gerust een flinke hoeveelheid casters onder het grondvoer verwerken zonder gevaar de vis te verzadigen. De voerballetjes blijven mooi samen en dat is een noodzaak als we op afstand vissen. Maden daarentegen kunnen we slechts spaarzaam gebruiken, omdat de voerballetjes door de levende maden in geen tijd uit elkaar worden geduwd. Casters blijven netjes op de bodem liggen terwijl de maden dadelijk wegkruipen in de slijklaag. Trouwens zijn casters superaas voor het vangen van groot formaat vis, zoals grotere voorns en brasems. Je zal qua aantal stuks misschien wel minder vis vangen dan met maden, maar het formaat vis is zonder twijfel groter. Het kan dikwijls rendabel zijn om van maden over te schakelen op casters als aas, zeker indien er veel klein grut op de voerplaats komt.
Ook casters kun je zelf maken. Zorg ervoor dat je verse maden koopt (zwarte vlekjes moeten zichtbaar zijn). Zet deze koel weg. Verwijder de rotzooi tussen de maden en voeg nieuw, enigszins vochtig, zaagsel toe. Gebruik hiervoor maden van een week oud die je ontvet en moet wassen. Na het wassen laat je de maden vijf minuten in koud water liggen en hierna stop je ze in een bak met vochtig zaagmeel. Je zet ze niet in de koelkast maar in een koele ruimte. Een dag later ga je ze zeven en haal je de casters eruit. Je moet het zaagmeel vochtig houden.

De casters doe je op een droge doek leggen en iets droog wrijven, waarna je ze in een doos legt die je luchtdicht afsluit. Door het zo te doen krijg je volle en dikke casters. Het beste is om de maden in een luchtdicht doosje te doen. 

Een caster is eigenlijk niets meer dan een verpopte made. Een made heeft niet het eeuwige leven. Na enige tijd zal deze gaan verpoppen om daarna als vlieg aan zijn tweede leven te gaan beginnen. De made zal minder gaan bewegen en harder worden. De kleur verandert van wit naar donkerrood tot zwart. Tijdens het vissen (en enkel tijdens het vissen) de casters in een laagje water (en zo koel mogelijk) bewaren. Een caster blijft in principe drijven, maar aan de haak zal hij snel naar beneden zakken. Casters staan vooral op het menu van de voorn en brasem. Ook in combinatie met een made doet de caster wonderen en wordt ook wel een "speciaaltje" genoemd.

Omhoog

Hulpmiddel voor voeren: de werpstok
Beschrijving van hulpmiddelen die we kunnen inzetten om op een bepaalde manier te voeren/bijvoeren en om het voer op de juiste visafstand te plaatsen. Zo zijn er diverse werppijpen of werpstokken en de katapulten in diverse uitvoeringen. Ten eerste de werppijpen, deze zijn meestal uit een lange pvc buis gemaakt met op het uiteinde een bocht in de vorm van een trechter, dan ontstaat er een vulopening die we met een plug afstoppen. 

De voordelen van een werpstok zijn:

  • Vlot en handig in gebruik.
  • Men kan steeds een gelijke hoeveelheid maden of zaden per worp doseren.  
  • Bij juist gebruik, bekomt men een geringe spreiding van hetgeen men bijvoert.
  • Deze werpstok is makkelijk zelf te maken.  

Echter geen voordelen zonder nadelen. Het enige nadeel is dat er slechts een bepaalde afstand mee gehaald kan worden, de wind speelt natuurlijk ook een rol. 

Met de wind in de rug gooit men ongeveer 15 meter anders ongeveer 10 meter. Probeer een zo gering mogelijke spreiding van maden te krijgen, eerst moet je zo verticaal mogelijk proberen te voeren, en door het plots afremmen van de worp ontwikkelen we een optimale vertreksnelheid. Door het gelijktijdig verlaten van de maden in de vulopening worden ze geconcentreerd op de plaats van bestemming afgeleverd.

Omhoog

Hulpmiddel voor voeren: de katapult
Dan de katapult, deze is echter verboden in verschillende landen omdat ze vaak als wapen worden beschouwd. Het is echter hét hulpmiddel bij uitstek voor het vissen op lange afstanden. Katapulten zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen. Zoals bij de werpstok is er eveneens een verschil tussen een katapult voor het wegschieten van maden- zaden of voederballetjes. De constructie en het gebruik van deze twee soorten is dan ook verschillend. Vergeet het, met slechts één katapult in de hand kan men alle klussen klaren. Gebruik een katapult steeds waarvoor hij werd ontworpen en dan pas zullen de resultaten optimaal zijn. 

 Een madekatapult is opgebouwd uit een frame in kunststof dat niet plooit als het belast wordt en voorzien is van zachte elastieken. Als cup voor het wegschieten van maden en casters wordt veelal gebruik gemaakt van een puntzakje in stevig kunstleder met een aantal gaten om de lucht door te laten. Dit puntzakje is verkrijgbaar in diverse soorten afmetingen naargelang het hoeveelheid aas dat we willen wegschieten. De cups van de made katapults zijn ongeschikt voor het gebruik met voerballen. Zodra we de elastieken onder spanning zetten, leggen de zijkanten van bijvoorbeeld het gaasmat-cupje zich netjes rond het voerballetje zonder dit te vervormen. De gaasmat-cups zijn in het midden en aan de buitenkant voorzien van een extra versteviging waaraan een lus in kunstleer werd gestikt. Deze lus dient als trekhulp voor het onder spanning brengen van het elastiek.

Omhoog